Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA thực hiện thế nào?

Trước đây việc xác định nguy cơ loãng xương và tình trạng loãng xương thường gặp nhiều khó khăn. Nhưng nhờ có sự tiến bộ của nền y học, hiện nay chúng ta đã phát minh ra công nghệ đo mật độ xương DEXA scan tiên tiến giúp phát hiện được nguy cơ loãng xương một cách sớm nhất. Vậy phương pháp đo độ đậm xương DEXA scan là gì, đo độ đậm xương bằng phương pháp DEXA thực hiện thế nào?

Loãng xương thường có diễn biến âm thầm, giai đoạn đầu thường không có triệu chứng biểu hiện gì đặc biệt nên khó phát hiện. Chỉ khi bệnh nặng gây nhiều biến chứng như: đau kéo dài do chèn ép thần kinh, giảm chiều cao, gãy xương cổ tay, gãy lún đốt sống, gãy cổ xương đùi thì bệnh mới được phát hiện.

Loãng xương thường có diễn biến âm thầm, giai đoạn đầu thường không có triệu chứng biểu hiện gì đặc biệt nên khó phát hiện

Loãng xương thường có diễn biến âm thầm, giai đoạn đầu thường không có triệu chứng biểu hiện gì đặc biệt nên khó phát hiện

Khi bệnh bùng phát, việc điều trị chỉ góp phần làm giảm sự phát triển của bệnh chứ không thể chữa trị tận gốc. Do đó, việc phát hiện sớm bệnh loãng xương và dự phòng loãng xương ở những người có nguy cơ cao là điều hết sức quan trọng.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ và thực hiện đo mật độ xương sẽ cho biết bạn có bị giảm mật độ xương, bị loãng xương hay mắc các bệnh lý về xương khớp hay không.

Có nhiều phương pháp đo mật độ xương đang được áp dụng như:

  • Siêu âm
  • Đo hấp thu năng lượng tia X kép – DEXA (đo độ đậm xương DEXA)
  • Đo hấp thu năng lượng tia X đơn – SXA
  • Đo hấp thu năng lượng quang phổ kép – DPA
  • Đo hấp thu năng lượng quang phổ đơn – SPA
  • Đo mật độ xương cột sống QCT

Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA là gì?

Phương pháp DEXA hay DEXA scan là viết tắt của dual energy X-ray absorptiometry – đo độ hấp thu tia X kép. Kỹ thuật này dùng để đo độ đậm đặc của xương. Mô nào có độ đậm càng cao thì tia X xuyên qua mô đó càng thấp, tức là độ đậm xương càng cao, xương càng chắc khỏe và khó gãy, còn ngược lại nếu độ đậm thấp thì nguy cơ loãng xương, gãy xương cao.

Có hai kiểu máy đo độ đậm xương:

Máy DEXA trung tâm (Central DEXA devices) là máy to nên thường dùng cho các trường hợp đo độ đậm xương trục như: xương cột sống và xương chậu.

Máy DEXA ngoại biên (Peripheral DEXA devices) là máy nhỏ hơn, có thể di chuyển được, dùng để đo độ đậm xương ngoại vi như: xương cổ tay, gót chân hoặc ngón tay.

Máy DEXA ngoại biên là máy dùng để đo độ đậm xương ngoại vi như: xương cổ tay, gót chân hoặc ngón tay

Máy DEXA ngoại biên là máy dùng để đo độ đậm xương ngoại vi như: xương cổ tay, gót chân hoặc ngón tay

Đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA thực hiện thế nào?

Người cần đo mật độ xương sẽ nằm giữa trên bàn đo, nằm cố định trong khi đầu dò tia X di chuyển đến vùng cần đo đậm độ xương. Máy X quang sẽ chiếu tia X từ 2 nguồn khác nhau hướng về phía đầu dò.

Xương sẽ hấp thu một phần tia X nhất định, còn một phần sẽ đi xuyên qua, do đó nếu mật độ xương càng cao thì tia X xuyên qua nó càng thấp và ngược lại.

Kỹ thuật này thường kéo dài từ 10 đến 20 phút, phụ thuộc vào vị trí xương nào được đo, và thiết bị sử dụng là thiết bị trung tâm hay ngoại biên. Bạn không cần bất kỳ chuẩn bị đặc biệt nào trước khi làm DEXA scan.

Máy DEXA trung tâm thường dùng cho các trường hợp đo độ đậm xương trục như: xương cột sống và xương chậu

Máy DEXA trung tâm thường dùng cho các trường hợp đo độ đậm xương trục như: xương cột sống và xương chậu

Chỉ số đo T-score và Z-score trong chẩn đoán loãng xương

T-score

T-score được dùng để chẩn đoán loãng xương, là độ lệch chuẩn giữa mật độ xương của đối tượng đo so với mật độ xương ở giai đoạn phát triển cao nhất từ 20-30 tuổi (standard deviations –SD)

Công thức: TScore = (BMDi-pBMD): SD

BMDi: mật độ xương của đối tượng đo

pBMD: mật độ xương đỉnh trong quần thể

SD: độ lệch chuẩn giữa mật độ xương đỉnh trong quần thể

T-score >-1: kết quả bình thường, đồ thị màu xanh

T-score từ -1 đến -2,5: Osteopenia – bị giảm mật độ xương, đồ thị màu xanh

T-score < -2,5: Osteopenia –loãng xương, đồ thị màu đỏ

T-score < -2,5 kèm gãy xương: Severe Osteopenia –tình trạng loãng xương nặng

Z-score

Z-score được dùng để chẩn đoán loãng xương, là độ lệch chuẩn giữa mật độ xương của đối tượng đo so với mật độ xương của người cùng giới tính, độ tuổi, màu da, trọng lượng.

Công thức: Z-score = (BMDi-AMM): SD

BMDi: mật độ xương của đối tượng đo

AMM: mật độ xương trung bình của những người cùng đặc tính trong quần thế

SD: độ lệch chuẩn giữa mật độ xương trong quần thể

Z-score thấp có nghĩa là nguyên nhân khác làm mất xương ngoài yếu tố sinh lý, cần tìm nguyên nhân gây loãng xương thứ phát.

Trên đây là những thông tin tham khảo về đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA thực hiện thế nào. Nếu bạn đọc có câu hỏi nào cần được giải đáp, xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại tổng đài 1900 5588 96 hoặc hotline 0904 97 0909 để được tư vấn cụ thể.
Lý do bạn nên chọn Bệnh viện Thu Cúc

Bác sĩ giỏi trực tiếp thăm khám và điều trị.

Thanh toán theo bảo hiểm
- Bảo hiểm bảo lãnh.

Chẩn đoán nhanh chóng và
chính xác bệnh

Trang thiết bị y tế
hiện đại

Được tiếp đón chu đáp,
hướng dẫn tận tình

Giá chỉ bằng khám tự
nguyện tại bệnh viện công

Lý do bạn nên chọn Bệnh viện Thu Cúc

Bác sĩ giỏi trực tiếp thăm khám và điều trị.

Thanh toán theo bảo hiểm
- Bảo hiểm bảo lãnh.

Chẩn đoán nhanh chóng và
chính xác bệnh

Trang thiết bị y tế
hiện đại

Được tiếp đón chu đáp,
hướng dẫn tận tình

Giá chỉ bằng khám tự
nguyện tại bệnh viện công

Đặt lịch khám và điều trị
để nhận chính sách tốt nhất